Nedir?
Tendonlar, kasları kemiklere bağlayarak hareketi sağlayan güçlü bağ dokularıdır. Elde cam, bıçak gibi kesici aletlerle; ayakta ise Aşil tendonu ani zorlanmalarla kopabilir.
Kopan tendonun uçları kas çekmesiyle birbirinden uzaklaştığı için çoğu tam kopmada cerrahi onarım gerekir. Onarımdan sonraki el terapisi ve rehabilitasyon, ameliyat kadar önemlidir.
Kimlere uygulanır?
- Elde veya bilekte kesi sonrası parmağını bükemeyen ya da açamayanlar
- Aşil tendonu kopması saptananlar
- Biseps veya diz çevresi tendon kopmaları
- Geç kalmış tendon yaralanmalarında tendon nakli veya transferi gerekenler
Belirtiler
- Parmağı bükememe veya düzeltememe
- Aşil kopmasında topuğa "tekme yemiş" hissi ve ani ağrı
- Parmak ucunda yükselememe
- Tendon hattında çöküntü veya boşluk hissedilmesi
Ameliyat nasıl yapılır?
El tendon yaralanmalarında onarımın ilk günlerde yapılması tercih edilir. Aşil tendonu kopmasında hastanın yaşı ve aktivite düzeyine göre cerrahi veya özel atelle cerrahi dışı tedavi seçilebilir.
Primer tendon onarımı
Kopan tendon uçları özel dikiş teknikleriyle uç uca dikilir.
Aşil tendonu onarımı
Açık veya küçük kesilerle (minimal invaziv) tendon uçları birleştirilir.
Tendon grefti / transferi
Geç başvurularda tendon boşluğu başka bir tendonla köprülenir veya komşu tendon aktarılır.
Koruyucu atel
Onarım, iyileşme süresince özel bir atel veya botla korunur.
İyileşme ve rehabilitasyon süreci
- 0–3 hafta
Atel içinde, el terapisti kontrolünde erken kontrollü hareket (el) veya botla korunma (Aşil).
- 3–6 hafta
Aktif hareketler kademeli olarak artırılır.
- 6–12 hafta
Atel bırakılır, güçlendirme başlar.
- 3–6 ay
Ağır iş ve spora dönüş, tendon iyileşmesine göre değerlendirilir.
Olası riskler
Her cerrahi girişimin olduğu gibi bu tedavinin de riskleri vardır. Riskler, size özel durum değerlendirilerek muayenede ayrıntılı olarak konuşulur.
- Onarılan tendonun yeniden kopması
- Tendonun çevre dokulara yapışması ve hareket kısıtlılığı
- Enfeksiyon
- Yara iyileşme sorunları
- Sinir yaralanması
Sık sorulan sorular
Tendon kesisi ne zaman ameliyat edilmeli?
Elde tendon kesilerinin mümkünse ilk günlerde onarılması önerilir. Gecikme, tendon uçlarının geri çekilmesine ve daha karmaşık ameliyatlara yol açabilir.
Aşil kopması ameliyatsız iyileşir mi?
Seçilmiş hastalarda özel botla ve kademeli rehabilitasyonla cerrahi dışı tedavi bir seçenektir. Karar; yaş, aktivite düzeyi ve tendon uçları arasındaki mesafeye göre verilir.
El terapisi neden önemlidir?
Onarılan tendonun çevreye yapışmasını önlemek ve hareketi geri kazandırmak için kontrollü egzersizler şarttır. Terapi programına uyum sonucu doğrudan etkiler.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir; iyileşme süreleri ve sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterir.
