Nedir?
Spor yaralanmaları; amatör veya profesyonel spor sırasında ortaya çıkan bağ, kas, tendon, kıkırdak ve kemik yaralanmalarıdır. En sık diz, ayak bileği ve omuz etkilenir.
Tedavinin amacı yalnızca ağrıyı gidermek değil, sporcunun güvenli bir şekilde ve yeniden yaralanma riskini azaltarak spora dönmesini sağlamaktır.
Kimlere uygulanır?
- Ayak bileği burkulması sonrası tekrar eden boşalma yaşayanlar
- Ön çapraz bağ, menisküs veya kıkırdak yaralanması olanlar
- Omuz çıkığı veya rotator manşet yaralanması olan sporcular
- Aşil, patellar tendon gibi aşırı kullanım yaralanmaları
- Stres kırıkları
Belirtiler
- Yaralanma anında ani ağrı, şişlik ve morarma
- Eklemde boşalma veya güvensizlik hissi
- Performans düşüklüğü, belirli hareketlerde ağrı
- Antrenman sonrası artan, dinlenmeyle azalan ağrı (aşırı kullanım)
Ameliyat nasıl yapılır?
Spor yaralanmalarının büyük bölümü dinlenme, buz, fizik tedavi ve kademeli yüklenme ile tedavi edilir. Cerrahi; eklem stabilitesinin bozulduğu veya dokunun kendiliğinden iyileşemeyeceği durumlarda gündeme gelir.
Ayrıntılı değerlendirme
Muayene, röntgen, ultrason ve MR ile yaralanmanın tipi ve derecesi belirlenir.
Cerrahi dışı tedavi
Kişiye özel fizik tedavi, kuvvet ve denge programı uygulanır.
Artroskopik cerrahi
Diz, omuz ve ayak bileğinde bağ, menisküs ve kıkırdak sorunları kapalı yöntemle tedavi edilir.
Spora dönüş testleri
Kas gücü, sıçrama ve denge testleriyle spora dönüş zamanı belirlenir.
İyileşme ve rehabilitasyon süreci
- Akut dönem
Koruma, dinlenme, buz, kompresyon ve ödem kontrolü.
- Rehabilitasyon
Hareket açıklığı, kas gücü ve denge çalışmaları.
- Spora özgü
Branşa özel koşu, sıçrama ve yön değiştirme egzersizleri.
- Spora dönüş
Yaralanmanın tipine göre haftalar ile aylar arasında, testler tamamlandıktan sonra.
Olası riskler
Her cerrahi girişimin olduğu gibi bu tedavinin de riskleri vardır. Riskler, size özel durum değerlendirilerek muayenede ayrıntılı olarak konuşulur.
- Erken dönüşte yeniden yaralanma
- Kronik eklem gevşekliği
- Cerrahi uygulandıysa enfeksiyon ve sertlik
- Erken kireçlenme
Sık sorulan sorular
Ayak bileği burkulması ne zaman doktora gösterilmeli?
Yük verilemeyen, kemik üzerinde belirgin hassasiyet olan veya birkaç gün içinde düzelmeyen burkulmalar kırık ve bağ yaralanması açısından değerlendirilmelidir.
Spora ne zaman dönebilirim?
Dönüş zamanı takvime göre değil; ağrının geçmesi, tam hareket açıklığı ve kas gücü testlerinin karşılanmasına göre belirlenir.
Spor yaralanmalarında MR her zaman gerekli mi?
Hayır. Muayene çoğu durumda yön gösterir. MR, bağ, menisküs veya kıkırdak yaralanmasından şüphelenildiğinde istenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir; iyileşme süreleri ve sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterir.
