Nedir?
Bacak eğrilikleri, kalça–diz–ayak bileği hattının (mekanik eksen) normalden sapmasıdır. Dizlerin dışa açıldığı duruma O bacak (genu varum), dizlerin birbirine yaklaştığı duruma X bacak (genu valgum) denir. Kemiklerde dönme (rotasyon) bozuklukları ve kırık sonrası yanlış kaynamalar da deformite kapsamındadır.
Eksen bozukluğu yalnızca görünümü etkilemez; diz ekleminin bir tarafına binen yükü artırarak ilerleyen yıllarda kireçlenmeyi hızlandırabilir.
Kimlere uygulanır?
- Belirgin O bacak veya X bacak nedeniyle diz ağrısı yaşayanlar
- Dizin bir tarafında erken kireçlenme bulguları olanlar
- Kırık sonrası yanlış kaynama nedeniyle eksen bozukluğu gelişenler
- Rotasyon (dönme) bozukluğu nedeniyle yürüme sorunu yaşayanlar
Belirtiler
- Ayakta dururken dizler veya ayak bilekleri arasında belirgin açıklık
- Dizin iç veya dış tarafında ağrı
- Uzun yürüyüşte çabuk yorulma
- Ayakkabının bir tarafının daha çabuk aşınması
Ameliyat nasıl yapılır?
Planlama, ayakta çekilen uzun bacak grafisi üzerinde dijital ölçümlerle yapılır. Gerektiğinde tomografi ile dönme açıları ölçülür.
Osteotomi
Eğriliğin merkezine yakın bölgeden kemik kontrollü biçimde kesilir (yüksek tibial osteotomi, distal femur osteotomisi gibi).
Açısal düzeltme
Kemik, planlanan açıda açılarak veya kapatılarak eksen düzeltilir.
Tespit
Düzeltme plak-vida, kemik içi çivi veya dış fiksatörle sabitlenir.
Kademeli düzeltme
Büyük veya çok yönlü deformitelerde düzeltme, dış fiksatörle günler içinde kademeli olarak yapılabilir.
İyileşme ve rehabilitasyon süreci
- İlk 2 hafta
Koltuk değneği ile kısmi yük, ödem kontrolü ve diz hareket egzersizleri.
- 6–8 hafta
Kemik iyileşmesine göre yük kademeli artırılır.
- 3 ay
Çoğu hastada destek olmadan yürüme ve günlük aktivitelere dönüş.
- 6 ay+
Spor aktivitelerine dönüş kontrol röntgenlerine göre değerlendirilir.
Olası riskler
Her cerrahi girişimin olduğu gibi bu tedavinin de riskleri vardır. Riskler, size özel durum değerlendirilerek muayenede ayrıntılı olarak konuşulur.
- Düzeltmenin az veya fazla olması
- Kemiğin geç kaynaması
- Enfeksiyon
- Sinir veya damar yaralanması
- Kompartman sendromu
- Derin ven trombozu
Sık sorulan sorular
Çocuklarda bacak eğriliği tedavi gerektirir mi?
Küçük çocuklarda belirli yaşlara kadar O bacak ve X bacak normal gelişimin parçası olabilir. Tek taraflı, ağrılı veya yaşa göre beklenenden fazla eğriliklerde ortopedik değerlendirme gerekir.
Bacak eğriliği egzersizle düzelir mi?
Egzersizler kas dengesini ve ağrıyı olumlu etkileyebilir ancak yetişkinlerde kemik eksenini değiştirmez. Kemik kaynaklı eğriliklerin düzeltilmesi cerrahi gerektirir.
Ameliyatta iki bacak birlikte yapılabilir mi?
Bazı durumlarda mümkündür; ancak çoğu zaman bacaklar aralıklı olarak ameliyat edilir. Karar, düzeltme miktarına ve kişinin günlük yaşam ihtiyaçlarına göre verilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir; iyileşme süreleri ve sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterir.
