İş Kazası ve Yaralanmalarda İlk Yardım Rehberi
Kopan parmak, açık kırık, el ezilmesi, makineye sıkışma, düşme, çıkık ve derin kesi gibi yaralanmalarda ilk dakikalarda yapılması ve yapılmaması gerekenler; iş kazası sonrası haklar ve bildirim süreci.
Hayati tehlike, kontrol edilemeyen kanama, kopma, ağır ezilme, bilinç kaybı veya omurga yaralanması şüphesinde vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın. Bu sayfadaki bilgiler 112’nin ve sağlık ekibinin talimatlarının yerini tutmaz.
01Yaralanmaya göre ilk yardım
Ne oldu? Adım adım ne yapmalı?
- Kopan Parmak veya UzuvParmak, el veya uzuv kopmasında ilk dakikalarda kanamanın kontrolü ve kopan parçanın…
- El Ezilmesi ve Makineye SıkışmaPres, merdane, konveyör ve kapı sıkışmalarında elde kırık, tendon ve sinir yaralanmaları…
- Derin Kesi, Tendon ve Sinir YaralanmasıElde ve bilekte cam, bıçak, sac veya testere kesileri küçük görünse bile tendon, sinir ve…
- Açık KırıkAçık kırıkta kırık kemik deriyi delerek dışarıyla temas eder; enfeksiyon riski yüksek…
- Kırık Şüphesi (Kapalı Kırık)Düşme veya darbe sonrası şiddetli ağrı, şişlik, şekil bozukluğu ve kullanamama kırığı…
- ÇıkıkOmuz, parmak, dirsek veya diz kapağı çıkığında eklemin şekli bozulur ve hareket edemez…
- Burkulma ve Bağ YaralanmasıAyak bileği ve diz burkulmalarında ilk 48–72 saatteki doğru uygulamalar (dinlenme, buz,…
- Yüksekten Düşme ve Omurga Yaralanması Şüphesiİskele, merdiven ve çatıdan düşmelerde omurga, leğen kemiği, topuk ve bacak kırıkları…
- Ezilme Sonrası Kompartman Sendromu BelirtileriKompartman sendromu, ezilme veya kırık sonrası kas bölmeleri içindeki basıncın artarak…
- Yaşlılarda Düşme ve Kalça KırığıYaşlılarda ev içi basit bir düşme bile kalça kırığına yol açabilir; düşme sonrası…
- Ağır Kaldırma Sonrası Bel Ağrısıİş yerinde ağır yük kaldırma sonrası başlayan bel ağrılarının çoğu kas zorlanmasıdır ve…
02İş kazası sonrası
İş kazası sonrası haklarınız ve yapılması gerekenler
İş kazası nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderildiğinde, emziren kadın sigortalının süt izni sırasında veya işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-gelişi sırasında meydana gelen ve onu bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazası sayılır.
Kaza anında ve hemen sonra
- Önce ilk yardım ve tedaviye öncelik verin; ciddi durumlarda 112’yi arayın.
- Sağlık kuruluşuna başvurduğunuzda yaralanmanın iş kazası olduğunu belirtin ve kayıtlara geçmesini sağlayın.
- Kazayı işvereninize veya iş sağlığı ve güvenliği birimine bildirin.
- Mümkünse kazanın yerini, saatini, tanıkları ve olay anını not edin; fotoğraflayın.
- Tüm muayene, rapor, görüntüleme ve reçete belgelerinizi saklayın.
İşverenin bildirim yükümlülüğü
İşveren, iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu’na ise mevzuatta belirtilen süre içinde — kazadan sonraki üç iş günü içinde — bildirmekle yükümlüdür. Kazayı tespit eden sağlık hizmet sunucuları da bildirimde bulunur.
Tedavi ve geçici iş göremezlik
İş kazası sonucu gereken tedavi giderleri genel sağlık sigortası kapsamında karşılanır. Hekim tarafından verilen istirahat süresince, şartları sağlanması hâlinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Kalıcı bir fonksiyon kaybı kalması hâlinde sağlık kurulu raporuyla meslekte kazanma gücü kaybı değerlendirilebilir.
Ortopedi muayenesinde yaralanmanın ayrıntılı kaydı, kırık ve tendon-sinir yaralanmalarının belgelenmesi ve tedavi sonrası fonksiyonun değerlendirilmesi bu süreçler açısından önemlidir.
İş kazalarını önlemek için
- Makinelerde koruyucu kapakları çıkarmayın; bakım sırasında enerjiyi kesip kilitleyin.
- Kesici aletlerle çalışırken kesilmeye dayanıklı eldiven kullanın.
- Yüksekte çalışırken emniyet kemeri ve korkuluk kullanın.
- Ağır yükleri doğru teknikle veya yardımcı ekipmanla kaldırın.
- Yorgunluk ve dikkat dağınıklığında mola verin.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Güncel mevzuat ve kişisel durumunuz için Sosyal Güvenlik Kurumu’na veya bir hukukçuya başvurunuz.
İş kazası sonrası ortopedik değerlendirme
El, bilek, kol ve bacak yaralanmalarının tedavisi ile kırık, tendon ve sinir onarımı sonrası takip için randevu alabilir veya görüntülerinizi WhatsApp’tan iletebilirsiniz.