Ortopedik Onkoloji: Kemik ve Yumuşak Doku Tümörleri

Nedir?

Ortopedik onkoloji; kemik ve yumuşak doku (kas, yağ, bağ dokusu, sinir kılıfı) tümörlerinin, kemik kistlerinin ve başka organlardaki kanserlerin kemiğe yayılmasının (metastaz) tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen ortopedi alanıdır.

Kemik ve yumuşak dokuda saptanan kitlelerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak doğru tanı, doğru planlanmış görüntüleme ve gerekirse biyopsiyle konur. Kötü huylu tümörlerde tedavi; ortopedi, radyoloji, patoloji, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının birlikte verdiği kararlarla yürütülür.

Kimlere uygulanır?

• Kemikte geçmeyen, gece uyandıran ağrısı olanlar
• Kol, bacak, kalça veya elde büyüyen bir kitle fark edenler
• Başka bir nedenle çekilen röntgen veya MR’da kemik lezyonu saptananlar
• Basit bir travmayla kemiği kırılanlar (patolojik kırık)
• Kanser tedavisi sırasında kemiğe yayılım saptanan ve kırık riski taşıyanlar
• Daha önce tümör nedeniyle ameliyat olmuş, protez veya greft takibi gerekenler

Belirtiler

• Geçmeyen, istirahatte ve gece de süren kemik ağrısı
• Giderek büyüyen, 5 cm’den büyük veya derinde yerleşen kitle
• Eklem çevresinde şişlik ve hareket kısıtlılığı
• Hafif travmayla oluşan kırık
• Sinire baskı yapan kitlelerde uyuşma ve elektrik çarpması hissi

Ameliyat nasıl yapılır?

Tedavi; tümörün tipine, derecesine, yerleşim yerine ve hastanın genel durumuna göre planlanır. İyi huylu lezyonların bir kısmı yalnızca takip gerektirirken, kötü huylu tümörlerde amaç tümörü güvenli sınırlarla çıkarırken kol veya bacağın işlevini korumaktır.

1. Görüntüleme ve evreleme

   Röntgen, MR, tomografi ve gerekirse PET veya kemik sintigrafisi ile lezyonun yapısı ve yaygınlığı değerlendirilir.

2. Biyopsi planlaması

   Biyopsi yolu, ileride yapılacak ameliyatta çıkarılacak şekilde planlanır. Kötü huylu olabilecek kitlelerde biyopsinin tedaviyi yapacak ekipçe yapılması önerilir.

3. Küretaj ve greftleme

   İyi huylu tümör ve kistlerde lezyon temizlenir, boşluk kemik grefti veya kemik çimentosuyla doldurulur.

4. Geniş rezeksiyon ve uzuv koruyucu cerrahi

   Kötü huylu tümörler çevresinde sağlam doku bırakılarak çıkarılır; oluşan kayıp tümör protezi, allogreft, vaskülarize fibula (mikrocerrahi) veya kemik taşıma yöntemleriyle onarılır.

5. Metastaz cerrahisi

   Kırık riski yüksek veya kırılmış kemikler çivi, plak, kemik çimentosu ya da protezle sabitlenerek ağrının azaltılması ve hareketin korunması hedeflenir.

İyileşme ve rehabilitasyon süreci

1. Hastanede

   Yapılan işleme göre birkaç gün ile bir hafta arasında. Ağrı kontrolü ve erken hareket başlatılır.

2. İlk haftalar

   Yara bakımı, patoloji sonucunun değerlendirilmesi ve gerekirse onkoloji tedavilerinin planlanması.

3. Rehabilitasyon

   Protez veya greft uygulanan hastalarda aşamalı yük verme ve uzun süreli fizik tedavi programı.

4. Uzun dönem

   Tümörün tipine göre belirlenen aralıklarla röntgen, MR ve akciğer görüntülemesiyle takip.

Olası riskler

Her cerrahi girişimin olduğu gibi bu tedavinin de riskleri vardır. Riskler, size özel durum değerlendirilerek muayenede ayrıntılı olarak konuşulur.

• Enfeksiyon
• Yara iyileşme sorunları (özellikle radyoterapi sonrası)
• Tümörün yerel olarak tekrarlaması
• Protez gevşemesi veya greftte kaynama sorunu
• Sinir veya damar yaralanması
• Derin ven trombozu

Sık sorulan sorular